Jesteś sfrustrowany, zniechęcony, a na myśl o pracy i spotkaniu z szefem bądź kierownikiem masz ścisk w żołądku, mimo że swoją pracę wykonujesz dobrze i bez zastrzeżeń? Być może padłeś ofiarą mobbingu i to odbiera Ci radość z życia. Czym jest dokładnie mobbing i jak się przed nim bronić?

Zacznijmy od głównej definicji mobbingu, którą określa kodeks pracy. Według art. 94 3 § 2 definicja mobbingu brzmi następująco: “Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika, lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie, lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.”

Jeśli Twoja sytuacja w pracy przypomina tę opisaną przez kodeks pracy, nie zwlekaj i zacznij działać, bowiem mobbing w miejscu pracy jest nie tylko niedozwolony, ale także podlega karze z ramienia kodeksu cywilnego.

Czy to już mobbing?

Ale nim oskarżysz, kogoś o mobbing upewnij się, że jego zachowanie faktycznie nim jest. Często źle zinterpretowany i rozumiany mobbing w pracy prowadzi o niesłusznych oskarżeń, popsutej opinii, zniesławienia, a niekiedy zobowiązuje do zapłacenia pracodawcy odszkodowania. Pamiętaj, że aby mówić o mobbingu w pracy sytuacje z art. 94 3 muszą być cykliczne, regularne, a nie jednorazowe(!) To, że szef miał gorszy dzień i przerzucił na Ciebie swoją frustrację, nie oznacza, że doszło do naruszenia kodeksu pracy. Każdy jest tylko człowiekiem, a być może to Twoje drobne zaniechanie obowiązków doprowadziło do lawiny kłopotów, z którymi musiał zmierzyć się Twój przełożony, doprowadziły do konkretniejszej reprymendy. Ponadto nie możemy myśleć stereotypowo. Napastnikiem, czyli osobą stosującą mobbing nie zawsze musi być pracodawca, a współpracownik siedzący biurko dalej lub pracujący z Tobą na podobnym stanowisku. Może to być nauczyciel w szkole, albo inny uczeń.

Co więc można nazwać mobbingiem, jak go uniknąć lub udowodnić, że staliśmy się jego ofiarą?

mobbing w pracy

 

Schemat działania

Poniżej przedstawiamy krótki opis zachowań i działań, które są charakterystyczne dla mobbingu. Oczywiście to przykładowa lista, mająca na celu zaalarmowanie, że faktycznie “coś jest nie tak”.

  1. Bezpodstawna krytyka w obecności współpracowników lub innych członków teamu.
  2. Przerywanie ofierze w pół słowa, zagłuszanie jej wypowiedzi przez krzyk i podniesienie tonu.
  3. Używanie wyzwisk mających na celu poniżenie ofiary.
  4. Nękanie psychiczne za pomocą telefonów, smsów, maili czy ciągłego wzywania “na dywanik”.
  5. Utrudnianie w nawiązywaniu więzi i relacji ofiary z innymi współpracownikami. Jawny bądź niewerbalny przekaz dla pozostałych pracowników, że ofiara nie może być członkiem ich społeczności.
  6. Izolowanie ofiary od reszty grupy, poprzez zlecenie zadań jednoosobowych, podczas gdy inni pracują w grupie i nie wynika to z zakresu obowiązków danego stanowiska pracy. 
  7. Unikanie rozmów z ofiarą. Jawne lekceważenie.
  8. Publiczne podważanie kompetencji i umiejętności ofiary, a także szerzenie o niej nieprawdziwych informacji.
  9. Wyśmiewanie wyglądu zewnętrznego ofiary w środowisku pracy.
  10. Utrudnianie wykonywania pracy i wywiązywania się z obowiązków, poprzez świadome zatajanie ważnych informacji i wytycznych, niezbędnych do wykonania zadania.
  11. Przydzielanie większej ilości pracy w porównaniu z innymi pracownikami na podobnym stanowisku.
  12. Narzucanie nadgodzin pod groźbą zwolnienia i wypowiedzenia umowy o pracę.
  13. Zlecanie zadań przerastających umiejętności i kompetencje pracownika.
  14. Faworyzowanie innych pracowników przez wyrozumiałe traktowanie w odróżnieniu od ofiary.
  15. Zlecanie prac szkodliwych lub zagrażających życiu.
  16. Działania o podtekście seksualnym np. klepnięcie, sprośna uwaga, polecenie założenia ubioru niezgodnego z tzw. Dress code.

 

To tylko namiastka zachowań i działań, które pracodawca może wykorzystać w miejscu pracy traktowanych jako jawny mobbing.  Ale tak jak wspominaliśmy wcześniej, mimo że w kodeksie pracy nie ma o tym mowy, mobbing może dotyczyć innych sfer naszego życia, niekoniecznie zawodowego. Mobbing mogą stosować nawet osoby nam bliskie: rodzice, toksyczny przyjaciel, małżonek lub partner. Jednak bez względu na to kto jest prowodyrem mobbingu, prawo zapewnia nam możliwość obrony i należy z tego bezzwłocznie skorzystać! 

Konsekwencje Prawne

Często osoby stosujące mobbing czują się bezkarne. Dlaczego? Wynika to z faktu, że polskie prawo nie traktuje mobbingu jako przestępstwo i nie ściga się czynu z ramienia Kodeksu karnego. Jednak za obronę osób, które padły ofiarą takiego nękania odpowiada Kodeks cywilny i Kodeks pracy. Jak to wygląda w praktyce?

Pierwszą osobą ponoszącą odpowiedzialność za mobbing w pracy jest pracodawca, nawet jeśli to nie on jest jego sprawcą. Odpowiada za swoich pracowników i ich pracę, a także atmosferę, w jakiej wykonują swoje obowiązki. Ma stanowczo przeciwdziałać mobbingowi i niwelować wszelkie formy nękania i wyciągać odpowiednie konsekwencje wobec osób mobbingujących.

Mając tę wiedzę, ofiara może domagać się od pracodawcy zadośćuczynienia, jeśli ten nie reagował w żaden sposób na zachowanie mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go od reszty grupy czy inne formy nękania. Jaka powinna być wysokość zadośćuczynienia? Ma nie być mniejsza niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Prócz tego ofiara może walczyć o odszkodowanie od samego oprawcy. To jakiej wysokości odszkodowanie otrzyma, określa sąd, który bierze pod uwagę rodzaj mobbingu i jego konsekwencje, z jakimi musiała zmierzyć się ofiara tj. stany lękowe, depresja, inny uszczerbek na zdrowiu psychicznym i emocjonalnym.

Jest jeszcze jeden istotny aspekt, o którym należy pamiętać. Jeśli ofiara mobbingu w jego wyniku, targnie się na swoje życie, lub w efekcie nieudanej próby, będzie mieć uszczerbek na zdrowiu, pracodawca, a także napastnik podlegać będą karze według prawa zawartego w Kodeksie karnym. Nie tylko będą zobowiązani do zapłaty odszkodowania czy zadośćuczynienia, ale grozić im będzie kara pozbawienia wolności.

Broń się!

Niekiedy ofiary mobbingu nie wiedzą, od czego zacząć obronę. Są zastraszone, nie mają woli walki, a wszelkie próby radzenia sobie z mobbingiem kończą się fiaskiem. Często uważa się, że bardzo ciężko jest udowodnić mobbing w miejscu pracy i nic z tym nie można zrobić. Nieprawda. To, że coś jest trudne do wykonania, czy udowodnienia nie oznacza, że jest niemożliwe. Po prostu wymaga od nas więcej pracy i wysiłku. Jeśli padniesz ofiarą mobbingu, a Twoje skargi nie robią na pracodawcy czy przełożonym wrażenia, zgłoś sytuację inspekcji pracy, która przeprowadzi analizę i “śledztwo” w środowisku Twojego zatrudnienia. Oczywiście procedury mogą się ciągnąć w nieskończoność, a atmosfera w pracy może stać się bardziej przytłaczająca. Jednak nie poddawaj się!

Jeśli nic nie zrobisz, możesz stać się wieczną ofiarą mobbingu, a zmiana pracy nic nie zmieni. Dlaczego? Bo mobbing jest powszechnym zjawiskiem i to w każdej branży. Od kłopotów nie uciekniesz – należy stawić im czoła i wyjść z nich zwycięską ręką. Bez względu na to, w jakiej sytuacji spotkałeś się z mobbingiem, nie możesz dopuścić, by pozbawiło Cię to zdrowia i radości z codziennego funkcjonowania. Takie zachowania społeczne są nie do przyjęcia! Często już samo podjęcie jakichś kroków prawnych i świadomość co grozi za mobbing, może na tyle zniechęcić i przestraszyć mobbingowego kata, że zaprzestanie dalszego nękania. Jeśli więc sam byłeś obiektem mobbingu w pracy lub widzisz, że staje się nim ktoś z Twojego otoczenia, bezzwłocznie reaguj! Wykorzystaj wszelkie środki i prawa do obrony, a nie tylko poczujesz ulgę, ale także satysfakcję, że wygrałeś tę niełatwą i wyniszczającą bitwę.

Comments

comments

By admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *